گویندگی یکی از هنرهای ظریف و تاثیرگذار است که نیازمند مهارت، تمرین و شناخت عمیق از صدا و تنفس می باشد. بسیاری از افرادی که وارد دنیای گویندگی، دوبله یا مجریگری می شوند، تصور می کنند تنها داشتن صدای خوب کافی است؛ اما واقعیت این است که صدا همانند یک عضله است و نیاز به پرورش، مراقبت و تمرین مداوم دارد.
در این مقاله از وبلاگ آموزشگاه سفیر هنر در کرج، به بررسی مجموعه ای از تمرین های روزانه می پردازیم که به گویندگان، دوبلورها و حتی علاقه مندان به کلاس های فن بیان کمک می کند صدایی قوی تر، شفاف تر و کنترل شده تر داشته باشند. همچنین تمرین هایی برای بهبود تنفس ارائه می دهیم که از مهم ترین ابزارهای یک گوینده حرفه ای است.
چرا تمرین صدا و تنفس برای گویندگان ضروری است؟
در آموزشگاه ما در کرج، یکی از نکاتی که از روز اول به هنرجویان دوره گویندگی و کلاس دوبله یاد داده می شود، این است که تنفس صحیح پایه ای ترین اصل گویندگی است. بدون تنفس درست، صداها ضعیف، لرزان و غیر حرفه ای شنیده می شوند. از طرف دیگر، تمرین های صدا باعث انعطاف پذیری تارهای صوتی، تقویت رزونانس و وضوح بیان می شوند.
ویژگی های صدای خوب در گویندگی چیست؟
برای آنکه صدای شما مورد توجه شنونده قرار بگیرد و پیام تان به درستی منتقل شود، باید ویژگی های زیر را داشته باشید:
-
شفافیت در بیان کلمات
-
قدرت کنترل نفس در جمله های بلند
-
ریتم و آهنگ مناسب
-
لحن تاثیرگذار و جذاب
-
عدم وجود خش یا گرفتگی در صدا
-
انعطاف در بالا و پایین بردن صدا بر اساس محتوا
تمام این موارد تنها با تمرین های منظم و دقیق امکان پذیر است. اگر ساکن کرج هستید و به دنبال شرکت در کلاس های گویندگی یا دوبله هستید، آموزشگاه سفیر هنر انتخاب مناسبی برای آغاز مسیر حرفه ای شما خواهد بود.
تمرین های روزانه برای تقویت صدا
1. تمرین آواهای کشیده
هر روز زمانی را برای تولید صدای کشیده با آواهایی مانند آ، ای، او اختصاص دهید. به این صورت که یک آوا را با دم عمیق از بینی وارد کرده و با دهان، به مدت طولانی و یک نواخت بیرون بدهید.
مثال:
آآآآآآآآآآ
اووووووووووو
ایــــــــــــــی
این تمرین ساده باعث افزایش توان تنفسی و گرم شدن تارهای صوتی می شود.
2. تمرین زمزمه با دهان بسته
دهان را ببندید و به حالت زمزمه، آوایی مانند “مممممم” تولید کنید. این تمرین باعث ارتعاش در حفره های صورت شده و رزونانس صدا را افزایش می دهد.
3. خواندن بلند از متن های مختلف
هر روز یک متن را با صدای بلند بخوانید. بهتر است از متن هایی استفاده کنید که تنوع لحن، سوالی، خبری و تعجبی در آن وجود داشته باشد. این تمرین باعث تسلط شما بر بیان و ایجاد ارتباط طبیعی بین متن و صدا می شود.
4. تمرین گفتن سریع جمله های چالش برانگیز
یکی از تمرین های جذاب در کلاس های گویندگی در کرج، تمرین با جملات سخت و زبون گیر است. مثل:
-
سه شیشه شیر داغ سه قاشق شکر
-
لای روده باریکه، لوله باریکه، لوله تو لوله پیچیده
-
شکسته بند پشت بام نشسته بود بند می بست
با تمرین روزانه این جمله ها، سرعت، دقت و روانی بیان به شدت بهبود می یابد.
تمرین های روزانه برای تقویت تنفس گویندگان
1. تمرین تنفس شکمی (دیافراگمی)
روی زمین یا تخت دراز بکشید. دست خود را روی شکم قرار دهید. نفس عمیق بکشید طوری که شکم بالا بیاید نه سینه. سپس آرام از دهان خارج کنید. این تمرین باعث فعال شدن تنفس از دیافراگم می شود که در گویندگی بسیار مهم است.
2. تمرین نفس شمارشی
نفس عمیق بکشید، سپس با شمردن آهسته تا عددی خاص (مثلا 10 یا 15) نفس را آرام بیرون بدهید. این تمرین باعث کنترل بهتر خروج هوا در زمان صحبت می شود.
3. تمرین با شمع یا دست
شمعی را در فاصله 20 سانتی صورت خود قرار دهید و سعی کنید با یک فوت آهسته، شعله آن را لرزان ولی خاموش نکنید. این تمرین کنترل دم و بازدم را افزایش می دهد.
4. تمرین با حروف بی صدا
نفس بکشید و با حروفی مثل س، ش، ف، ز و… صدا تولید کنید. مثل:
-
سسسسسسسس
-
شششششششش
این تمرین به کنترل خروج هوا و گرم شدن عضلات دهان و گلو کمک می کند.
چگونه این تمرین ها را وارد برنامه روزانه کنیم؟
برای اثربخشی این تمرین ها، بهتر است آن ها را به صورت منظم در ساعات مشخصی از روز انجام دهید. مثلا:
-
صبح بعد از بیدار شدن (10 دقیقه گرم کردن صدا)
-
عصر یا شب (20 دقیقه تمرین کامل صدا و تنفس)
اگر در کلاس های فن بیان یا گویندگی در کرج شرکت کرده اید، انجام این تمرین ها در کنار جلسات آموزشی باعث پیشرفت بسیار سریع تری خواهد شد.
آیا بدون شرکت در کلاس هم می توان گوینده شد؟
درست است که برخی از تمرین ها را می توان در خانه انجام داد، اما یادگیری اصولی نیاز به بازخورد، رفع اشکال و آموزش حرفه ای دارد. به همین دلیل شرکت در کلاس های آموزش فن بیان، گویندگی و دوبله در آموزشگاه های تخصصی مانند سفیر هنر کرج، مسیر رشد شما را بسیار کوتاه تر و حرفه ای تر می کند.
سخن پایانی
صدای زیبا، مهارتی اکتسابی است. اگر گویندگی، اجرا یا دوبله جزو علاقه مندی های شماست، از همین امروز با تمرین های روزانه صدا و تنفس شروع کنید. فراموش نکنید که هیچ موفقیتی بدون تکرار، نظم و تلاش به دست نمی آید.
آموزشگاه سفیر هنر در کرج با سال ها تجربه در برگزاری کلاس های تخصصی فن بیان، گویندگی و دوبله، آماده است تا در کنار شما برای کشف و تقویت توانایی های صوتی تان قدم بردارد.